Một buổi tối thứ bảy, tôi nằm trên sofa căn hộ 83m2 mình vừa bàn giao, và bắt đầu đếm tiếng bước chân của chính mình. Từ phòng khách ra bếp là 11 bước, nhưng tiếng gót chân tôi vang lên khác hẳn khi đi trên sàn gỗ tự nhiên so với lúc vào phòng ngủ lát gỗ công nghiệp. Tôi đã mất 6 tháng để nhận ra mình vừa thiết kế một không gian mà ngay cả bước đi cũng sinh ra một bản nhạc khó chịu. Điều buồn cười là, tôi tự hào về khả năng chọn vật liệu cao cấp, nhưng chính tay mình lại thiết kế ra một bản giao hưởng chẳng hòa hợp gì. Trong quá trình thực hiện #keyword#, điều đầu tiên mà tôi học được chính là âm thanh từ sàn nhà không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà là thứ quyết định trải nghiệm cư trú hàng ngày của cư dân.
Vật liệu sàn quyết định cảm giác sống của cả căn hộ
Năm ngoái, tôi tôi thi công sàn cho ba chung cư khác nhau: một căn 70m2 ở quận 7 dùng gỗ tự nhiên, một căn 85m2 ở Thủ Đức dùng gỗ công nghiệp, và một căn 90m2 ở quận 2 lát gạch giả gỗ. Tôi thu thập tiếng vang khi bước đi, độ ấm của mặt sàn lúc 5h sáng, và cảm giác khi đi chân trần. Kết quả thật bất ngờ là sàn gỗ thật cho tiếng bước chân trầm và ấm, thế nhưng giá thành cao gấp 2,5 lần gỗ công nghiệp. Ván gỗ nhân tạo bù lại vang hơn hơn hẳn, đặc biệt là khi đêm về, khi trẻ con chạy từ phòng ngủ ra phòng khách. Bảy nhà tôi khảo sát than phiền họ đều nghe tiếng bước chân của con nhỏ phòng ngủ con dù đã đóng cửa. Sàn gạch vân gỗ thì lại theo hướng khác: mang cảm giác lạnh vào ban đêm, nhưng lại bền và dễ vệ sinh. Tôi hiểu ra rằng không loại sàn nào tuyệt đối, mà phụ thuộc vào lối sống của từng nhà. Chính tôi từng tư vấn cho một khách hàng trẻ tuổi, họ chuộng sự ấm áp của gỗ tự nhiên, nhưng tôi gạt đi rằng với hai đứa nhỏ thì sàn gỗ ép sẽ là lựa chọn khôn ngoan hơn vì chi phí thay mới chỉ bằng 1/3. Sau 12 năm làm nghề, tôi khẳng định rằng mặt sàn là bản nhạc nền của cả căn hộ, và nếu sai thì dù đồ đạc có xịn cũng không cứu vãn nổi.
Cửa phòng ngủ mà tôi từng cho là chi tiết nhỏ
Tôi từng đánh giá cửa phòng ngủ chẳng qua là một thứ nhỏ nhặt, mãi cho tới khi tôi vẽ cửa lùa cho một căn hộ 68m2 tại Bình Thạnh. Người mua nhà gọi thợ đến sửa bốn lần vì tiếng kẹt khi đóng, phát ra tiếng rít. Tôi ngồi lại đo độ rộng khe cửa, thử nghiệm 5 loại ray khác biệt, từ ray treo 1,2cm cho đến ray âm sàn 2cm. Thứ tôi tìm ra là khoảng cách giữa cửa và sàn 1.5cm so với mức 2.5cm mang lại khác biệt lớn về mức độ cách âm. Khi khe hở rộng 2.5cm, giọng nói từ phòng khách lọt vào phòng ngủ nghe rõ từng chữ. Ngược lại giảm xuống còn 1.5cm, sự yên tĩnh được nâng lên rõ. Tôi đã mất 3 tuần để thử nghiệm, và cuối cùng tôi rút ra kết luận rằng ở các căn hộ chung cư ngày nay, cửa phòng ngủ chẳng phải chỉ là vật phân chia, mà còn là hàng rào tiếng ồn đầu tiên. thiết kế thi công nội thất chung cư nhớ một lần tôi đến nhà khách một căn hộ khác, gia chủ than phiền rằng nghe tiếng tivi của nhà hàng xóm vào ban đêm. Té ra cửa phòng ngủ của anh ta là loại gỗ MDF phủ melamine độ dày 3.5cm, còn cửa của nhà bên cạnh cũng tương tự. Điều sai không phải độ dày, mà là rãnh cửa và phương pháp lắp. Sau vụ đó, tôi bao giờ cũng rà khoảng cách của mọi căn hộ trước khi bàn giao, và nhận ra rằng chỉ cần chú ý 1cm khe hở cũng đủ đổi toàn bộ chất lượng sống.
Tiếng chân của hàng xóm trên đầu và bản vẽ trần nhà của tôi
Cách đây hai năm, tôi thiết kế một căn hộ thuộc tầng 16 của một chung cư mới xây ở khu Nam Sài Gòn. Khách hàng của tôi than phiền rằng nghe rõ tiếng bước chân của nhà tầng 17 vào cả phòng ngủ. Thoạt tiên, tôi cho rằng do người ở tầng trên đi giày dép nặng nề. Thế nhưng khi kiểm tra tận nơi, tôi phát hiện ra rằng trần thạch cao tôi làm được dựng quá phẳng, chỉ gồm một lớp thạch cao dày 1cm không hề có vật liệu cách âm bên trên. Tôi hay thiết kế trần thạch cao phẳng cho dễ thi công, nhưng sau vụ này tôi dành 3 tuần thử nghiệm thêm lớp bông cách âm khoảng 5cm giữa trần bê tông và trần thạch cao. Sau cùng tiếng động từ tầng trên giảm rõ rệt. Tôi học được rằng mỗi cm chiều cao trần giảm đều mang lại một mức độ cách âm khác, và từng mét vuông bông thủy tinh đều góp phần làm giảm tiếng vang cho cả căn phòng. Điều tôi muốn nói, trước đây tôi thường làm trần thấp để đỡ tốn vật liệu, nhưng giờ tôi đổi chiều cao trên trần tối thiểu 15cm để bố trí lớp hút âm. Ngoài ra tôi thay kết cấu trần từ trần liền mạch sang trần bậc thang kết hợp đèn led, vừa làm đẹp vừa giúp phá vỡ sóng âm từ trên xuống. Có lần tôi nghiệm thu một căn hộ mà bên thi công đã tự ý giảm chiều cao trần xuống còn 7cm để bớt chi phí, và kết quả là âm thanh từ nhà trên trở nên rõ hơn y như cũ. Sau lần đó tôi hiểu rằng trần nhà không phải vị trí đặt đèn, mà là một lớp phòng thủ âm thanh đáng đầu tư nhất trong môi trường chung cư.
Cách tôi thử tiếng bước chân trước khi bàn giao nhà
Với hơn một thập kỷ trong nghề xây dựng một quy trình thử nghiệm mà tôi gọi thân mật là “Đi bộ của người khó tính”. Chuẩn bị bàn giao, tôi yêu cầu cả khách lẫn tôi tháo giày và đi chân trần trên toàn bộ diện tích sàn, từ phòng khách đến phòng ngủ, rồi cả nhà vệ sinh. Tiếp theo, tôi xỏ giày tây di chuyển trên cùng lộ trình, vì tiếng gót giày khác hoàn toàn tiếng chân trần. Tôi chạy thử ở gần giường và khu bàn làm việc, vị trí mà bọn trẻ hay nô đùa. Tôi thao tác mở khép toàn bộ cửa phòng, nghe kỹ xem có tiếng kẹt, sau đó ngồi ở vị trí cuối phòng để kiểm tra xem âm thanh từ bếp lan sang phòng khách như thế nào. Bảng kiểm tra tôi dùng cho 9 căn hộ gần nhất gồm 15 đầu việc, từ đo độ bằng phẳng cho đến nghe tiếng vang khi vỗ tay. Một lần tôi phát hiện ra rằng khu vực gỗ công nghiệp bị trũng ở gần chân giường, mặc dù tôi đã rà bằng mắt thường. Lúc tôi đứng dậy nghe tiếng kêu, tôi buộc phải tháo và làm lại phần lót. Điều tôi muốn nhấn mạnh là nếu không trực tiếp thử bằng cảm giác chân và tai, thì chung cư có thể đẹp trong bản thiết kế nhưng sống vào lại khó chịu. Hiện nay, trước lúc bàn giao, tôi đều dành ít nhất 30 phút để di chuyển toàn bộ căn hộ cùng khách, và tôi nhận thấy chủ nhà trân trọng thái độ tôi kiểm tra từng tiếng động nhỏ. Nếu bạn đang nghĩ rằng việc này có phí thời gian, tôi nói thẳng rằng một chung cư ít tiếng ồn đáng để ta mất thời gian vào nội thất đắt tiền. Bạn thử tưởng tượng xem, sáng sớm mà nghe tiếng chân của chính mình vang như tiếng trống thì thì làm sao gọi là nghỉ ngơi? Đừng ngần ngại dành để đi lại khắp nhà trước khi bàn giao, và bạn sẽ hiểu vì sao tôi chú ý từng bước chân của chính mình.