Khi bàn giao chung cư cho khách, tôi giật mình khi thấy những sai lầm thiết kế do chính tay mình gây ra, nhưng phải đến lúc sống thử 9 tháng trong chính căn hộ mình thi công, tôi mới hiểu vì sao khách hàng hay phàn nàn về tủ bếp quá cao hoặc ổ cắm đặt lệch chỗ giường ngủ. Tôi hành nghề thi công nội thất suốt 12 năm trời, từng lo liệu hơn 200 căn hộ chung cư tại TP.HCM, thế mà ngôi nhà của chính mình mới dạy cho tôi nhiều điều hơn tất cả những năm làm việc trước đó. Bài viết này không phải lời khuyên khô khan mà là những bài học xương máu từ chính sai lầm của mình. Khi chuẩn bị làm thiết kế thi công nội thất chung cư, điều trước tiên chẳng phải chọn màu sơn hay mua nội thất đắt tiền mà là hiểu chính cơ thể mình.
Đo kích thước cơ thể trước khi đo kích thước phòng
Tôi từng vẽ tủ bếp cho một khách hàng nữ chỉ cao 1m60 nhưng lại để mặt bếp cao 85cm. Khi nghiệm thu nhìn thì đẹp nhưng khi chị ấy nấu ăn phải còng lưng suốt 30 phút đồng hồ. Chị không phàn nàn trực tiếp nhưng một tuần sau gọi điện bảo tôi sửa lại hạ xuống còn 80cm. Ngay lúc đó tôi mới vỡ lẽ số đo phòng chẳng quan trọng bằng tầm với của người dùng. Khi tự lo căn hộ của mình, tôi lấy số đo cơ thể vợ và tôi trước khi đo diện tích phòng. Vợ tôi cao 1m55 nên mặt bếp bắt buộc ở 78cm, bồn rửa nhô cao hơn bếp 5cm để không phải cúi gập người mỗi lần rửa bát. Giá treo đồ tôi treo ở độ cao 1m65 vừa đủ tầm với của vợ mà chẳng cần kiễng chân. Có 5cm chênh lệch nhưng cảm giác khi dùng bếp khác một trời một vực. Tôi đếm thử trong một bữa nấu ăn, vợ tôi với tới lên kệ đến 14 lần — đó là 14 lần không phải nhấn gót chân hay nghiêng hông. Nghe có vẻ nhỏ nhặt nhưng gom lại thành sự thoải mái rõ rệt mỗi buổi.
Lối đi 70cm tưởng đủ nhưng khiêng đồ mới biết đau
Ngày tôi chuyển đồ vào căn hộ mới, tôi bị kẹt giữa hành lang và cửa phòng ngủ. Chiếc tủ quần áo rộng 1m6 trong khi hành lang chỉ 70cm. Tôi phải gọi thêm ba anh phụ hồ xoay ngang xoay dọc mất 40 phút mới đưa nổi vào phòng. Lúc thiết kế, tôi chỉ nghĩ hành lang 70cm đủ cho một người đi qua mà quên mất đồ đạc cũng phải di chuyển. Từ bài học đó, tôi đặt nguyên tắc lối đi chính tối thiểu 90cm, lối đi phụ ít nhất 75cm. Nhưng đó là khi không có đồ. Còn lúc vác tủ, bạn cần thêm ít nhất 30cm cho mỗi bên để xoay trở. Tôi còn tính cả đường vòng từ cửa ra vào vào đến từng phòng để bê ghế sofa dài 2m2 hay nệm ngủ mà không phải cạy cửa sổ. Tôi từng chứng kiến một nhà khách phải cưa đôi chiếc đàn piano chỉ vì hành lang phòng khách thiếu 10cm. 10cm đó nếu tính ngay từ khâu thiết kế thì đã không phải phá ra làm lại.
Ổ điện và công tắc là thứ bị bỏ quên nhiều nhất
Căn phòng khách của tôi đang phải xài một ổ cắm nối dài dài 3 mét chạy lòng thòng sát chân tường để cắm tivi và máy lạnh. thi công nội thất chung cư trọn gói bố trí, tôi cho lắp ổ cắm ở chỗ cách cửa sổ 40cm nghĩ rằng kê tivi ở đó, nhưng khi xoay sofa lại, chỗ đó thành thừa thãi. Tôi buộc phải dùng thêm một cái ổ cắm kéo dài và chấp nhận chuyện dây điện lòng thòng suốt 9 tháng. Sai lầm đó xuất phát từ việc tôi đánh dấu chỗ ổ điện trước khi kê đồ nội thất, trong khi thứ tự đúng phải là kê sofa, tivi, giường trước rồi mới đặt ổ điện. Bây giờ tôi làm theo một nguyên tắc rất đơn giản: bước quanh phòng theo từng việc trong ngày. Hút bụi thì cắm gần cửa, sạc điện thoại thì phải có ổ cạnh đầu giường cả hai phía, máy nóng lạnh thì cần ổ gần bồn rửa chén nhưng cách xa vòi nước ít nhất 60cm để nước khỏi bắn vào. Tôi liệt kê ra một danh sách cụ thể cho mỗi phòng và so lại với bản vẽ trước khi đục tường:
- Chỗ khách ngồi cần 4 ổ cắm âm ở vị trí sofa mỗi bên 2 ổ cho đèn đọc sách và sạc điện thoại
- Chỗ ngủ mỗi bên giường 1 ổ cao 60cm tính từ sàn, thêm 1 ổ cạnh bàn trang điểm cao 80cm cho máy sấy tóc
- Nhà bếp ít nhất 6 ổ rải dọc mặt bếp mỗi ổ cách nhau 1m cho nồi cơm, lò vi sóng, máy xay và các thiết bị nhỏ khác
Tôi nhận thấy ổ điện không phải thứ gì cao siêu nhưng nếu đặt sai thì sinh hoạt hàng ngày thành chuỗi ngày bực dọc. Có lần tôi ghé nhà một khách thấy anh ấy phải cắm dây điện từ phòng khách sang phòng bếp chỉ vì quên đặt ổ cắm cho bình nước nóng. Tôi tự nhủ đừng bao giờ để chủ nhà rơi vào cảnh giống tôi chỉ vì một ổ cắm đặt lệch 30cm.
Khoảng trống không phải lãng phí mà là phép lịch sự của ngôi nhà
Nhà tôi rộng 85m2 nhưng tôi cố tình chừa ra nhiều khoảng trống. Giữa sofa và tường tôi chừa đúng 30cm, trước cửa tủ quần áo tôi để 60cm, quanh bàn ăn mỗi bên 40cm. Nhiều khách đến chơi nhìn thấy cứ bảo sao để trống thế, phí quá. Nhưng tôi biết khoảng trống đó không phải lãng phí mà là cách tôn trọng của ngôi nhà với người ở. Tôi nhớ hồi thi công cho một căn 70m2, khách yêu cầu đặt đủ bộ bàn ghế cho 8 người ngồi trong phòng khách chỉ 20m2. Đến khi dọn vào, bọn trẻ phải len lỏi qua khe ghế để ra ngoài ban công. Chỗ trống nếu được giữ ra sẽ cho bạn không gian thở và cả không gian để chữa sai. Tôi từng chứng kiến một cặp vợ chồng trẻ mua thêm chiếc xe đạp trẻ em sau nửa năm dọn vào nhưng không có chỗ để vì lúc đầu đã nhét đồ quá kín. Họ phải bán xe và mua một chiếc gấp được để treo lên tường. Nếu ngay từ ban đầu họ chừa một khoảng trống 80cm cạnh cửa ra vào thì mọi chuyện đã đơn giản rất nhiều. Điều tôi muốn khuyên dành cho bất kỳ ai đang định làm nội thất là hãy mạnh dạn từ chối những món đồ nghe thì hay nhưng thực tế ít dùng. Một chiếc bàn trà to chình ình giữa phòng khách sẽ trở thành chướng ngại cho việc chơi với con hay buổi tập yoga sáng. Thay vào đó, hãy chọn những món thật cần và chừa lại khoảng trống cho cuộc sống tự điền vào.
Sau 9 tháng sống trong căn hộ tự làm, tôi không còn tự tin tuyệt đối vào các bản vẽ của mình như trước đây nữa. Tôi hiểu ra rằng một bản vẽ đẹp chỉ thực sự hoàn thiện khi nó được trải qua những buổi nấu ăn vội vàng lúc sáng hay những đêm thức khuya làm việc với một ổ điện đặt sai chỗ. Nếu bạn đang có ý định làm nội thất cho căn hộ của mình, đừng chỉ nhìn bản vẽ mà hãy thử đặt mình vào từng hoạt động nhỏ nhất trong ngày. Bạn có dám sống thử trong chính căn nhà trước khi bàn giao cho khách như tôi đã làm không? Đó là cách duy nhất để biết chắc chắn mình đã làm đúng hay mình chỉ đang tự lừa dối chính mình.